Kedilerde Astım Belirtileri: Astım Atağı Nasıl Anlaşılır ve Ne Yapılmalı?

Kediniz ara sıra öksürüyor, nefes alırken hırıltılı bir ses çıkarıyor veya aniden yere çömelip boynunu öne doğru uzatarak nefes almaya çalışıyorsa bunu yalnızca tüy yumağı çıkarmaya çalışması olarak değerlendirmemek gerekir. Kedilerde astım belirtileri özellikle başlangıç döneminde hafif ve aralıklı olabilir; bu nedenle bazı kediler uzun süre yalnızca ara sıra öksürüyor gibi görünür. Oysa hava yollarındaki kronik inflamasyon zaman zaman daha ciddi solunum güçlüğüne ve astım atağına dönüşebilir.

Kedi astımı, alt solunum yollarının kronik inflamasyonu ve daralmasıyla seyreden bir hastalıktır. Öksürük ve hırıltı en bilinen belirtiler olsa da hızlı soluma, egzersiz sonrasında çabuk yorulma, göğüs ve karın hareketlerinin belirginleşmesi ve ağır vakalarda ağız açık nefes alma da görülebilir. Özellikle ağız açık nefes alma, mavi-mor diş etleri, belirgin solunum güçlüğü veya çökme gibi belirtiler varsa durum evde izlenecek bir öksürük problemi değildir ve acil veteriner değerlendirmesi gerekir.

Kedilerde Astım Nedir?

Kedi astımı, akciğerlerdeki alt hava yollarını etkileyen kronik inflamatuvar bir hastalıktır. İnsanlardaki alerjik astıma benzer şekilde, kedinin bağışıklık sistemi çevredeki bazı maddelere aşırı tepki verebilir.

Kedi bir tetikleyiciyi soluduğunda bronş adı verilen hava yollarında birkaç değişiklik meydana gelebilir:

• Hava yolu duvarlarında inflamasyon gelişebilir.
• Bronşların çevresindeki kaslar kasılabilir.
• Hava yollarının çapı daralabilir.
• Mukus üretimi artabilir.

Bu değişikliklerin birleşmesiyle havanın akciğerlere girip çıkması zorlaşır.

Kedinin özellikle nefes verirken hırıltılı ses çıkarmasının nedenlerinden biri budur. Daralmış bir hava yolundan geçen hava, normalden daha gürültülü hareket edebilir.

Astımın şiddeti her kedide aynı değildir.

Bazı kediler yalnızca zaman zaman öksürürken bazı kedilerde tekrarlayan astım atakları gelişebilir. Hastalık kontrol altında olsa bile çevresel bir tetikleyiciyle belirtiler yeniden ortaya çıkabilir.

Bu nedenle astımı tek seferlik bir solunum yolu enfeksiyonu gibi düşünmek doğru değildir. Çoğu vakada uzun dönemli takip ve yönetim gerekir.

Kedilerde Astım Belirtileri Nelerdir?

Kedi astımı farklı şekillerde kendini gösterebilir.

En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:

• Tekrarlayan öksürük
• Hırıltılı solunum
• Hızlı nefes alma
• Nefes almak için daha fazla çaba gösterme
• Göğüs ve karın hareketlerinin belirginleşmesi
• Yere çömelerek nefes alma
• Boynu öne doğru uzatma
• Egzersiz sırasında çabuk yorulma
• Oyun sonrasında normalden uzun süre hızlı soluma
• Halsizlik
• Aktivite isteğinde azalma
• İştah azalması
• Ağır vakalarda ağız açık nefes alma
• Çok ciddi ataklarda mavi veya morumsu diş etleri

Bu belirtilerin tamamının aynı anda görülmesi gerekmez.

Bir kedinin tek belirtisi haftada veya ayda birkaç kez ortaya çıkan kuru öksürük olabilir.

Başka bir kedide ise ilk fark edilen durum oyun sırasında çabuk yorulması ve nefes verirken ıslık benzeri bir ses çıkarması olabilir.

Kuru öksürük

Astımlı kedilerde öksürük çoğu zaman kuru karakterdedir.

Kedi öksürürken:

• Vücudunu yere yaklaştırabilir.
• Başını öne uzatabilir.
• Tekrarlayan “hak-hak” benzeri sesler çıkarabilir.
• Öksürüğün sonunda öğürür gibi görünebilir.

Tam da bu nedenle birçok kişi ilk başta kedinin tüy yumağı çıkarmaya çalıştığını düşünür.

Ancak öksürük tekrar ediyor ve ortada hiç tüy yumağı yoksa durumun değerlendirilmesi gerekir.

Hırıltılı solunum

Hırıltı, hava daralmış solunum yollarından geçerken oluşabilen ince, ıslık benzeri bir sestir.

Özellikle nefes verme sırasında daha belirgin duyulabilir.

Bir kedide hırıltı duymak normal kabul edilmemelidir.

Astım önemli bir neden olsa da hırıltının tek nedeni astım değildir. Bu nedenle hırıltı fark edildiğinde tanıyı yalnızca sese dayanarak koymamak gerekir.

Hızlı veya zor nefes alma

Astımlı bir kedide solunum yalnızca hızlanmakla kalmayabilir; nefes almak için harcanan çaba da artabilir.

Kedinin:

• Göğsü daha belirgin hareket ediyorsa,
• Karnı her nefeste içeri dışarı güçlü şekilde hareket ediyorsa,
• Burun delikleri genişliyorsa,
• Boynunu öne uzatıyorsa,

solunum güçlüğü bulunabilir.

Bu belirtiler özellikle kedi dinlenirken görülüyorsa daha önemlidir.

Egzersiz intoleransı

Astımı olan bazı kediler oyun sırasında çok çabuk yorulabilir.

Örneğin normalde uzun süre koşan bir kedi birkaç dakikalık oyundan sonra:

• Durabilir,
• Yere yatabilir,
• Hızlı soluyabilir,
• Oyuna devam etmek istemeyebilir.

Bu durum tek başına astım tanısı koydurmaz ancak tekrarlıyorsa solunum sistemi değerlendirilmelidir.

Ağız açık nefes alma

Kedilerde ağız açık şekilde solumak ciddi bir uyarı işaretidir.

Özellikle kedi:

• Dinlenirken ağzını açarak nefes alıyorsa,
• Hırıltılı ve zor soluyorsa,
• Boynunu uzatıyorsa,
• Göğüs hareketleri belirginse,

solunum sıkıntısı yaşıyor olabilir.

Bu durumda kediyi evde uzun süre gözlemlemek doğru değildir.

Kedi Astım Atağı Nasıl Görünür?

Astım atağında hava yollarındaki daralma belirginleşir ve kedinin nefes alması zorlaşır.

Bir atak sırasında kedi genellikle karakteristik bir pozisyon alabilir.

Çömelmiş pozisyon

Kedi vücudunu yere yaklaştırır ve ön bacaklarının üzerinde çömelir.

Bu pozisyon bazen kusacakmış veya tüy yumağı çıkaracakmış gibi görünür.

Boynu öne uzatma

Daha rahat nefes alabilmek için başını ve boynunu ileri doğru uzatabilir.

Tekrarlayan öksürük

Öksürük birkaç saniye veya daha uzun sürebilir.

Bazı kedilerde atak boyunca birden fazla öksürük nöbeti görülebilir.

Hırıltı

Nefes alırken veya özellikle verirken ince bir ıslık sesi duyulabilir.

Solunum çabasının artması

Kedinin göğsü ve karnı normalden daha güçlü hareket edebilir.

Ağız açık nefes alma

Daha ciddi ataklarda kedi ağzını açarak solumaya başlayabilir.

Bu durum ciddi oksijen yetersizliğinin işareti olabilir.

Diş etlerinin mavi veya mor görünmesi

Normalde pembe olması gereken diş etleri veya dil mavi-mor bir renk almaya başlarsa bu, dokuların yeterince oksijen alamadığını gösterebilir.

Bu durumda zaman kaybedilmemelidir.

Astım Atağı ile Tüy Yumağı Nasıl Ayırt Edilir?

Kedi astımında en sık yapılan hatalardan biri öksürüğü tüy yumağı problemi sanmaktır.

İki durumda da kedi çömelip öğürür gibi görünebilir.

Ancak bazı ipuçları ayırt etmeye yardımcı olabilir.

En önemli ipucu: Atak sonunda ne oluyor?

Kedi sürekli “tüy çıkaracakmış” gibi davranıyor ancak hiçbir zaman tüy yumağı çıkarmıyorsa yaşanan olay aslında öksürük olabilir.

Astımlı bir kedi öksürük sırasında karın kaslarını kullandığı için hareket kusmaya oldukça benzeyebilir.

Bu nedenle özellikle tekrarlayan atakların videosunu çekmek çok yararlıdır.

Veteriner muayenesinde kedi tamamen normal davranabilir ve o anda öksürmeyebilir. Evde çekilmiş kısa bir video, olayın gerçek bir öksürük mü, öğürme mi yoksa başka bir hareket mi olduğunu anlamaya yardımcı olabilir.

Kedilerde Hırıltı Her Zaman Astım Anlamına Gelir mi?

Hayır.

Hırıltı astımın önemli belirtilerinden biridir ancak tek başına astım tanısı koydurmaz.

Benzer belirtilere neden olabilen başka hastalıklar da vardır.

Kronik bronşit

Alt hava yollarındaki kronik inflamasyon öksürük ve hırıltıya neden olabilir.

Astımla benzer bir klinik görünüm oluşturabilir.

Solunum yolu enfeksiyonları

Bakteriyel, viral veya mantar kaynaklı bazı enfeksiyonlar:

• Öksürük,
• Hırıltı,
• Hızlı nefes alma,
• Halsizlik

oluşturabilir.

Akciğer parazitleri

Bazı akciğer parazitleri solunum yollarını tahriş ederek kronik öksürüğe ve nefes problemlerine yol açabilir.

Kalp kurduyla ilişkili solunum hastalığı

Kalp kurdu enfeksiyonuna bağlı solunum sistemi problemleri bazı kedilerde astıma oldukça benzeyebilir.

Kalp hastalıkları

Kalp hastalıkları kedilerde solunum güçlüğüne yol açabilir.

Özellikle göğüs boşluğunda veya akciğerlerde sıvı birikmesi nefes almayı ciddi şekilde zorlaştırabilir.

Yabancı cisim

Solunum yollarına kaçan yabancı bir materyal hava akışını engelleyebilir.

Ani başlayan ciddi solunum problemi varsa bu olasılık da değerlendirilir.

Akciğer veya hava yolu kitleleri

Daha nadir olmakla birlikte bazı tümörler veya diğer kitleler hava yollarına baskı yaparak hırıltı ve solunum güçlüğü oluşturabilir.

Bu nedenle “kedim hırıltılı soluyor, kesin astım” şeklinde kendi kendine tanı koymak doğru değildir.

Kedi Astımını Neler Tetikleyebilir?

Astımlı kedilerin hava yolları çevresel maddelere karşı daha hassas olabilir.

Her kedinin tetikleyicisi aynı değildir.

Sık karşılaşılan irritan ve alerjenler arasında şunlar bulunur:

• Sigara dumanı
• Elektronik sigara ve benzeri aerosol kaynakları
• Şömine veya diğer duman kaynakları
• Toz
• Polen
• Küf
• Parfüm
• Oda kokuları
• Kokulu mumlar
• Sprey temizlik ürünleri
• Aerosol ürünler
• Güçlü kokulu ev kimyasalları
• Tozlu kedi kumu
• Parfümlü kedi kumu

Sigara dumanı

Astımlı bir kedinin bulunduğu ortamda sigara içilmemesi önemlidir.

Pencere kenarında sigara içmek veya başka bir odada içmek her zaman yeterli koruma sağlamayabilir.

Duman ve partiküller ortamda kalabilir ve kedinin tüylerine veya eşyalara yerleşebilir.

Kokulu ürünler

Kedinizin güzel kokmasını veya evin ferah hissettirmesini sağlayan bazı ürünler hassas hava yollarını tahriş edebilir.

Özellikle:

• Oda spreyi,
• Parfüm,
• Yoğun kokulu temizlik ürünleri,
• Kokulu mum,
• Difüzör

kullanımından sonra belirtilerin arttığını fark ediyorsanız bu ilişkiyi not etmek yararlı olabilir.

Tozlu kedi kumu

Kedi kumunu eşelerken yoğun toz oluşması, hassas solunum yolları için irritan olabilir.

Astımı olan kedilerde mümkün olduğunca az toz çıkaran ve güçlü parfüm içermeyen kum seçenekleri değerlendirilebilir.

Ancak kum değişimi kedinin tuvalet alışkanlığını bozacak kadar ani yapılmamalıdır. Yeni kuma geçiş gerekiyorsa kademeli değişiklik daha rahat olabilir.

Hangi Kedilerde Astım Riski Daha Yüksektir?

Astım herhangi bir kedide gelişebilir.

Bununla birlikte bazı gruplarda daha sık görülebildiğine dair gözlemler vardır.

Genç ve orta yaşlı kediler

Astım birçok vakada genç veya orta yaş döneminde ortaya çıkabilir.

Ancak bu, yaşlı bir kedinin astım geliştiremeyeceği anlamına gelmez.

Özellikle ileri yaşta yeni başlayan solunum belirtilerinde başka hastalıkların da değerlendirilmesi daha önemlidir.

Siyam ve Himalaya gibi bazı ırklar

Bazı ırklarda genetik yatkınlık olabileceği düşünülmektedir.

Ancak yalnızca ırka bakılarak risk veya tanı belirlenemez.

Fazla kilolu kediler

Obezite astımın doğrudan nedeni değildir ancak fazla kilo solunum sisteminin iş yükünü artırabilir.

Astımlı bir kedinin ideal vücut ağırlığında tutulması solunum konforunun desteklenmesine yardımcı olabilir.

Kedilerde Astım Nasıl Teşhis Edilir?

Kedi astımı için evde yapılabilecek kesin bir test yoktur.

Tanıda veteriner hekim kedinin:

• Belirtilerini,
• Hastalık geçmişini,
• Solunum şeklini,
• Ev ortamını,
• Olası tetikleyicileri

birlikte değerlendirir.

Astımın belirtileri başka hastalıklarla benzer olduğu için tanı sürecinde diğer nedenlerin dışlanması da önemlidir.

Fizik muayene

Veteriner hekim stetoskopla:

• Akciğerleri,
• Kalbi,
• Solunum seslerini

dinler.

Aynı zamanda solunum hızı ve solunum için harcanan çaba değerlendirilir.

Ancak astımlı bir kedinin muayene sırasında tamamen normal görünmesi mümkündür.

Bu nedenle evdeki belirtilerin videosu çok değerli olabilir.

Göğüs röntgeni

Göğüs röntgeni astım şüphesinde sık kullanılan görüntüleme yöntemlerinden biridir.

Röntgende:

• Hava yollarındaki değişiklikler,
• Akciğerlerin genel görünümü,
• Aşırı havalanma,
• Enfeksiyon,
• Sıvı birikimi,
• Bazı kalp değişiklikleri

değerlendirilebilir.

Ancak yalnızca röntgen görüntüsüne bakılarak her vakada kesin tanı konamayabilir.

Kan testleri

Kan testleri astımı doğrudan doğrulayan tek bir test değildir.

Ancak:

• Enfeksiyon,
• Sistemik hastalık,
• Bazı parazit sorunları,
• Genel sağlık durumu

hakkında bilgi verebilir.

Parazit testleri

Bulunduğunuz bölgeye, kedinin yaşam biçimine ve belirtilerine bağlı olarak kalp kurdu veya akciğer parazitleri gibi sorunlar araştırılabilir.

Hava yolu örnekleri

Bazı vakalarda hava yollarından sıvı veya hücre örneği alınması gerekebilir.

Bu örnekler:

• İnflamasyonun türünü,
• Enfeksiyon varlığını,
• Hücresel değişiklikleri

değerlendirmeye yardımcı olabilir.

Bronkoskopi

Daha ileri değerlendirme gereken vakalarda ince bir kamera yardımıyla hava yolları doğrudan görüntülenebilir.

Bu işlem sırasında hava yollarından örnek de alınabilir.

Her astımlı kedide bronkoskopi yapılması gerekmez. Hangi testlerin gerekli olduğu kedinin belirtilerine ve ilk incelemelerin sonuçlarına göre belirlenir.

Kedilerde Astım Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kedi astımında tedavinin iki temel amacı vardır:

1. Hava yollarındaki kronik inflamasyonu kontrol etmek.
2. Hava yolları daraldığında solunumu rahatlatmak.

Bu amaçlarla kullanılan tedavi grupları birbirinden farklıdır.

Anti-inflamatuvar tedavi

Astımın temelinde hava yollarındaki inflamasyon bulunduğu için tedavide inflamasyonu baskılayan ilaçlar önemli yer tutar.

Bunlar:

• Ağızdan verilen,
• Enjeksiyonla uygulanan,
• Solunum yoluyla verilen

formlarda olabilir.

Uzun dönem tedavide hangi yöntemin seçileceği kedinin:

• Hastalığının şiddetine,
• İlaca verdiği yanıta,
• İnhaler kullanımına uyumuna,
• Diğer sağlık problemlerine

göre değişebilir.

Bronkodilatörler

Bronkodilatörler bronşların çevresindeki kasların gevşemesine yardımcı olarak daralmış hava yollarının açılmasını sağlar.

Özellikle akut bronş spazmı sırasında önemli olabilirler.

Ancak bronkodilatörlerin tek başına kronik inflamasyonu tedavi ettiği düşünülmemelidir.

Astım yönetiminde hangi ilacın ne zaman kullanılacağı veteriner hekim tarafından belirlenmelidir.

Kendi kendine insan ilacı kullanılmamalı

Evde bulunan insan astım inhalerini veya başka bir solunum ilacını kedide rastgele kullanmak doğru değildir.

Aynı ilaç grubu insanlarda ve kedilerde kullanılabiliyor olsa bile:

• Doz,
• Uygulama zamanı,
• Ürünün formu,
• Kullanım amacı

farklı olabilir.

Özellikle solunum güçlüğü yaşayan bir kedide yanlış ilaç kullanarak zaman kaybetmek risklidir.

İnhaler Tedavisi Kedilerde Nasıl Kullanılır?

Bazı astımlı kedilerde ilaç doğrudan hava yollarına inhaler yoluyla verilebilir.

Kedi inhaleri insanlarda olduğu gibi doğrudan ağza sıkılarak kullanılmaz.

Genellikle inhaler ile kedinin yüzü arasında özel bir aerosol chamber ve maske bulunur.

İlaç hazneye sıkılır ve kedi maskeyle birkaç nefes alarak ilacı solunum yollarına çeker.

İnhaler neden tercih edilebilir?

İnhale tedavinin önemli avantajı ilacın doğrudan solunum yollarına ulaşabilmesidir.

Bazı uzun dönem tedavilerde bu yaklaşım sistemik ilaç maruziyetini azaltmaya yardımcı olabilir.

Ancak hangi kedinin inhaler tedavisine uygun olduğuna veteriner hekim karar vermelidir.

Kedi maskeye alışabilir mi?

Birçok kedi başlangıçta yüzüne maske yaklaştırılmasından hoşlanmaz.

Bu nedenle cihazı ilk gün zorla kullanmaya çalışmak yerine kedinin yavaş yavaş alışmasını sağlamak gerekebilir.

İnhaler tedavisi uzun dönem planlanıyorsa kedinin:

• Maskeyi görmesine,
• Koklamasına,
• Yüzüne kısa süre temas etmesine

kademeli şekilde alışması uygulamayı kolaylaştırabilir.

Amaç kediyi korkutarak ilacı vermek değil, mümkün olduğunca sakin ve düzenli bir rutin oluşturmaktır.

Astım Atağı Sırasında Evde Ne Yapılmalı?

Astım atağı sırasında en önemli şey kedinin solunumunu daha da zorlaştıracak stres ve irritanları azaltmaktır.

Kediyi sakin bir ortamda tutun

Kediyi:

• Kucağa zorla almayın,
• Sürekli hareket ettirmeyin,
• Peşinden koşmayın,
• Gereksiz yere tutmaya çalışmayın.

Solunum güçlüğü yaşayan bir kedinin stresi arttığında oksijen ihtiyacı da artabilir.

Mümkünse sakin ve serin bir ortam sağlayın.

Ortamdaki tetikleyiciyi kaldırın

Eğer atak:

• Sigara dumanı,
• Parfüm,
• Sprey,
• Temizlik ürünü,
• Mum veya başka bir belirgin irritan

sonrasında başladıysa kediyi bu ortamdan uzaklaştırın ve ortamı havalandırın.

Daha önce reçete edilmiş kurtarıcı ilaç varsa veteriner planını uygulayın

Veteriner hekimin kediniz için özel olarak verdiği acil kullanım planı varsa buna göre hareket edin.

İlacın miktarını veya kullanım sıklığını kendi kendinize artırmayın.

Düzelmesini uzun süre beklemeyin

Kedi:

• Ağız açık nefes alıyorsa,
• Belirgin şekilde zorlanıyorsa,
• Diş etleri mavi görünüyorsa,
• Çok halsizse,
• Çöküyorsa,
• Verilen acil ilaca rağmen düzelmiyorsa,

acil veteriner kliniğine götürülmelidir.

Astımlı Kedinin Ev Ortamı Nasıl Düzenlenmeli?

Astımı tamamen ortadan kaldırmak her zaman mümkün değildir ancak çevresel tetikleyicilerin azaltılması atakların kontrolüne yardımcı olabilir.

Evde sigara içilmemeli

Astımlı bir kedinin bulunduğu evde tütün dumanının mümkün olduğunca tamamen ortadan kaldırılması gerekir.

Parfüm ve oda kokularını sınırlayın

Özellikle kedinin bulunduğu odalarda:

• Oda spreyi,
• Yoğun parfüm,
• Kokulu mum,
• Tütsü,
• Güçlü kokulu difüzör

kullanımından kaçınmak daha güvenli olabilir.

Temizlik sırasında dikkat

Güçlü kimyasal kokusu oluşturan temizlik ürünleri kullanılırken kedinin o ortamda bulunmaması yararlı olabilir.

Temizlik sonrasında ortam iyice havalandırılmalıdır.

Kedi kumunu gözden geçirin

Kum kabını kullanırken havaya yoğun toz kalkıyorsa daha düşük tozlu bir kum seçeneği değerlendirilebilir.

Parfümlü ürünlerden de mümkün olduğunca kaçınılabilir.

Toz birikimini azaltın

Düzenli temizlik:

• Ev tozu,
• Tüy,
• Polen,
• Diğer partiküllerin

ortamda birikmesini azaltabilir.

Ancak temizlik sırasında kedinin yoğun toz veya sprey kimyasallara maruz kalmamasına dikkat edilmelidir.

Sağlıklı vücut ağırlığı

Fazla kilo nefes almayı daha zor hale getirebilir.

Astımlı bir kedi fazla kiloluysa kilo kaybı hızlı ve rastgele bir diyetle değil, kontrollü bir beslenme planıyla sağlanmalıdır.

Astımlı Kedinin Günlük Takibi Nasıl Yapılır?

Astım kronik bir hastalık olduğu için yalnızca ağır bir atak olduğunda değil, günlük yaşamda da takip edilmelidir.

Basit bir takip tablosu oldukça işe yarayabilir.

Atakların videosunu çekin

Kedi güvenli durumdaysa ve çekim yapmak yardım aramanızı geciktirmeyecekse kısa video kaydı çok faydalı olabilir.

Videoda:

• Vücut pozisyonu,
• Çıkan ses,
• Öksürük biçimi,
• Solunum hareketleri

görülebilir.

Bu kayıt özellikle astımla tüy yumağı davranışının ayrılmasında yardımcı olabilir.

Olası tetikleyicileri not edin

Her ataktan önce ne olduğunu düşünün.

Örneğin:

• Ev temizlendi mi?
• Yeni bir kedi kumu açıldı mı?
• Mum yakıldı mı?
• Parfüm sıkıldı mı?
• Pencereler açıkken yoğun polen var mıydı?

Belirli bir olay sürekli tekrarlanıyorsa kedinin tetikleyicisini bulmak kolaylaşabilir.

Astım Tamamen Geçer mi?

Kedi astımı çoğu zaman kronik, yani uzun süreli yönetilmesi gereken bir hastalıktır.

Tedaviyle belirtiler uzun süre ortadan kalkabilir ve kedi tamamen normal görünebilir.

Ancak bu her zaman hastalığın tamamen geçtiği anlamına gelmez.

Hava yollarındaki hassasiyet devam edebilir ve yeni bir tetikleyici sonrasında belirtiler tekrar ortaya çıkabilir.

Bu nedenle veteriner hekim tedaviyi azaltmadığı veya bırakmadığı sürece kedi iyi göründüğü için ilacı kendi kendine kesmek doğru değildir.

İyi kontrol edilen astımı olan birçok kedi uzun ve aktif bir yaşam sürdürebilir.

Başarılı yönetimde üç nokta önemlidir:

• Doğru ilaç kullanımı
• Tetikleyicilerin azaltılması
• Düzenli takip

Kedilerde Astım Tedavisinde Yapılan Yaygın Hatalar

Öksürüğü sürekli tüy yumağı sanmak

Kedi haftalardır veya aylardır “tüy çıkarmaya çalışıyor” ancak hiçbir şey çıkarmıyorsa bu hareket gerçek bir öksürük olabilir.

Tekrarlayan kuru öksürük değerlendirilmelidir.

Hırıltıyı normal kabul etmek

Kedinin ara sıra hırıltılı soluması “cinsine özgü ses” olarak görülmemelidir.

Hırıltı hava akışında bir problem olabileceğini gösterir.

Ağız açık nefes almayı sıcaklığa bağlamak

Kediler köpekler gibi rutin olarak nefes nefese kalmaz.

Özellikle dinlenirken ağız açık nefes alma ciddi bir uyarıdır.

İnsan inhalerini kendi kendine kullanmak

Kedinin tanısı konmadan ve veteriner planı olmadan ilaç verilmemelidir.

Belirtiler geçince tedaviyi bırakmak

Astım kronik olduğu için dışarıdan belirti görülmemesi hava yollarındaki hassasiyetin tamamen bittiğini göstermeyebilir.

Sadece ilaç kullanıp çevreyi değiştirmemek

Kedi her gün sigara dumanına, yoğun parfüme veya çok tozlu kuma maruz kalıyorsa tedavinin kontrolü zorlaşabilir.

İlaç ve çevre yönetimi birlikte düşünülmelidir.

Ne Zaman Veteriner Hekime Başvurulmalı?

Her öksürük nöbeti acil durum değildir ancak tekrarlayan öksürüğün normal kabul edilmesi de doğru değildir.

Randevu planlanması gereken durumlar

• Tekrarlayan kuru öksürük
• Zaman zaman hırıltı
• Oyun sonrasında aşırı nefes nefese kalma
• Tekrarlayan tüy yumağı benzeri ancak sonuçsuz ataklar
• Aktivite seviyesinde azalma
• Solunum sesinde yeni değişiklik

Aynı gün değerlendirilmesi gereken durumlar

• Belirgin hızlı veya zor nefes alma
• Hırıltının şiddetlenmesi
• Solunumla birlikte karın kaslarının belirgin çalışması
• Tekrarlayan uzun öksürük nöbetleri
• İştahsızlık ve halsizliğin solunum belirtilerine eşlik etmesi

Acil müdahale gerektiren durumlar

Aşağıdaki belirtiler varsa zaman kaybedilmemelidir:

• Ağız açık nefes alma
• Mavi veya mor diş eti
• Dil renginin mavileşmesi
• Çok belirgin solunum güçlüğü
• Boynu sürekli uzatarak hava almaya çalışma
• Çökme
• Ayakta duramama
• Bilinç seviyesinde belirgin azalma

Bu belirtiler yeterli oksijen alınamadığının göstergesi olabilir.

Kediniz Öksürüyorsa Evde Kontrol Edebileceğiniz 8 Nokta

1. Gerçekten öksürüyor mu?

Öksürük mü, öğürme mi, kusma mı yoksa tüy yumağı çıkarma hareketi mi olduğunu gözlemleyin.

2. Atak sonunda tüy çıkıyor mu?

Sürekli aynı hareket oluyor ancak hiçbir zaman tüy çıkmıyorsa öksürük ihtimali artar.

3. Hırıltı var mı?

Özellikle nefes verirken ıslık benzeri ses duyulması önemlidir.

4. Ağzı açık mı nefes alıyor?

Bu durum varsa acil değerlendirmeyi düşünün.

5. Vücut pozisyonu nasıl?

Yere çömelip boynunu ileri uzatması solunum güçlüğüyle ilişkili olabilir.

6. Son günlerde evde yeni bir ürün kullanıldı mı?

Kum, oda kokusu, temizlik ürünü, parfüm veya sprey değişikliği olup olmadığını düşünün.

7. Ataklar ne sıklıkla oluyor?

Tarih ve süreyi not edin.

8. Video çekebildiniz mi?

Veteriner muayenesinde göstermek için birkaç saniyelik güvenli bir kayıt çok faydalı olabilir.

Hangi Durumda Ne Yapılmalı?

Sonuç

Kedilerde astım; öksürük, hırıltı, hızlı veya zor nefes alma ve zaman zaman tekrarlayan astım ataklarıyla kendini gösterebilen kronik bir solunum yolu hastalığıdır. En sık yapılan hatalardan biri, astıma bağlı öksürüğün uzun süre tüy yumağı çıkarmaya çalışma olarak değerlendirilmesidir. Özellikle kedi tekrar tekrar çömelip öksürüyor ancak tüy çıkarmıyorsa ve buna hırıltı da eşlik ediyorsa solunum yollarının değerlendirilmesi gerekir.

Astım tanısında tek bir belirti veya evde yapılabilecek kesin bir test yoktur. Veteriner muayenesi, göğüs görüntülemesi ve gerekli durumlarda kan, parazit veya hava yolu incelemeleriyle benzer belirtilere neden olan diğer hastalıklar araştırılır. Tanı konduğunda tedavinin temel amacı hava yolu inflamasyonunu kontrol altına almak ve gerektiğinde bronşların açılmasını sağlamaktır.

Astımı olan birçok kedi uygun tedavi ve çevre düzenlemeleriyle normal yaşamına devam edebilir. Sigara dumanı, yoğun kokular, aerosol ürünler ve çok tozlu kum gibi tetikleyicileri azaltmak uzun dönem kontrolün önemli bir parçasıdır. Buna karşılık ağız açık nefes alma, mavi-mor diş etleri, ciddi solunum güçlüğü veya çökme varsa evde beklenmemeli ve acil veteriner yardımı alınmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Kedilerde astım nasıl anlaşılır?

Tekrarlayan kuru öksürük, hırıltı, hızlı veya zor soluma ve oyun sonrası çabuk yorulma astımı düşündürebilir. Astım atağı sırasında kedi yere çömelip boynunu öne uzatabilir. Kesin tanı için veteriner muayenesi ve gerekli testler gerekir.

Kedinin astım atağı tüy yumağından nasıl ayrılır?

Astım öksürüğü sırasında kedi tüy yumağı çıkaracakmış gibi çömelebilir ancak çoğu zaman sonunda tüy çıkmaz. Hırıltı, hızlı soluma veya solunum güçlüğü bulunması astım şüphesini artırır. Tekrarlayan atakların videosunu çekmek ayrımda yardımcı olabilir.

Kedi astımı tamamen geçer mi?

Kedi astımı genellikle kronik bir hastalıktır. Tedaviyle belirtiler uzun süre kontrol altında tutulabilir ancak hastalık tekrar alevlenebilir. Bu nedenle veteriner hekimin önerdiği uzun dönem takip önemlidir.

Astımlı kediye inhaler verilir mi?

Bazı kedilerde inhaler yoluyla anti-inflamatuvar veya bronş genişletici ilaçlar kullanılabilir. İlaç özel bir maske ve aerosol haznesi aracılığıyla solutulur. Hangi ilacın kullanılacağı ve ne sıklıkla uygulanacağı veteriner hekim tarafından belirlenmelidir.

Kedi kumu astımı tetikleyebilir mi?

Yoğun toz çıkaran veya güçlü parfüm içeren bazı kumlar hassas hava yollarını tahriş edebilir. Astımlı kedilerde daha düşük tozlu ve kokusuz kum seçenekleri tercih edilebilir.

Kedimin ağzı açık nefes alması astım belirtisi midir?

Astım sırasında ağız açık nefes alma görülebilir ancak bu belirti yalnızca astıma özgü değildir. Kedilerde ağız açık nefes alma ciddi solunum sıkıntısının göstergesi olabileceğinden acil veteriner değerlendirmesi gerekir.

Astımlı bir kedi normal yaşayabilir mi?

Uygun tedavi, düzenli takip ve çevresel tetikleyicilerin azaltılmasıyla birçok astımlı kedi aktif ve uzun bir yaşam sürdürebilir. Atak sıklığı veya şiddeti artarsa tedavi planının yeniden değerlendirilmesi gerekir.